Gorąca jesień

W maju 1915 roku zakończyły się działania wojenne w Galicji i życie w Tarnowie, choć nadal w warunkach wojennych, powoli wracało do normy. Kontynuowane były również legalne i konspiracyjne działania na rzecz odbudowy państwa polskiego. Kulminacją tej pracy były wydarzenia października 1918 roku.

 

Maj 1915 roku przyniósł zakończenie okupacji Tarnowa. Życie w mieście pod rządami Austriaków i lokalnego samorządu wracało na normalne tory.

Już w lipcu 1915 roku założono w Tarnowie Ligę Kobiet NKN. Członkinie opiekowały się sierotami i rodzinami żołnierzy, organizowały pomoc dla przebywających na froncie i opiekę na rannymi.

Po Akcie 5 listopada 1916 roku, w którym władze niemieckie i austriackie gwarantowały Polakom powstanie po wojnie samodzielnego państwa, Rada Miejska na wniosek burmistrza Tadeusza Tertila, 9 listopada uchwaliła jednomyślnie przemianowanie ulicy Krakowskiej na ulicę Niepodległości. Wieczorem tego dnia odbył się na ulicach uroczysty pochód.

Przedłużająca się wojna, śmierć milionów ludzi i powszechne zubożenie powodowały radykalizację poglądów. Coraz częściej w wielu miastach Europy demonstrowano na ulicach na rzecz zakończenia działań zbrojnych i zawarcia pokoju. Nie inaczej było w Tarnowie.

Manifestację w dniu 18 lutego 1918 roku zapowiadały rozlepione wcześniej afisze. Po mszy świętej kościele XX Misjonarzy odbył się przemarsz na Rynek, gdzie wygłoszono przemówienia w obecności ponad 20 tysięcy osób.

Podczas innej manifestacji zniszczono stojący przy ulicy Mickiewicza pomnik armii austriackiej.

Dużą aktywność przejawiał w tym okresie tarnowski lokalny samorząd. 17 stycznia 1918 roku na wniosek Kazimierza Wojciechowskiego, nauczyciela gimnazjalnego i radnego podjęto na posiedzeniu Rady uchwałę wykraczającą daleko poza zakres problematyki lokalnej. W tekście napisano m.in.: Rada miasta Tarnowa (...) uwzględniając obecne stosunki polityczne, wyraża jako reprezentacja jednego z większych miast polskich, że niepodległe suwerenne państwo polskie wyjdzie z zapasów wojny światowej. Ponieważ Królestwo Polskie w obecnych granicach byłoby skazane na zależność od mocarstw ościennych, Rada miasta Tarnowa domaga się złączenia Królestwa Polskiego z Galicją, która zawsze stanowiła Kraj polski i jest nim przez swych mieszkańców, przez swą kulturę i tradycję dziejową. Połączenie to nie byłoby zupełnym, gdyby do przyszłego państwa polskiego nie przyłączono Śląska Cieszyńskiego, który jako kraj o większości polskiej, poczuwa się do wspólnej przynależności...

30 października Tadeusz Tertil, który był już wówczas członkiem prezydium działającej w Krakowie Polskiej Komisji Likwidacyjnej Galicji i Śląska Cieszyńskiego przybył do Tarnowa i zwołał nadzwyczajne posiedzenie Rady Miejskiej. W jego trakcie zaproponował przyjęcie wniosku: Rada miejska oświadcza, że Tarnów oddaje się poleceniom rządu warszawskiego i że organowi rządowemu, utworzonemu przez Radę Regencyjną da posłuch. Rada wniosek przyjęła.

Niezależnie od manifestacji, oficjalnych wystąpień i deklaracji samorządu, równocześnie w kilku środowiskach prowadzono działalność konspiracyjną, przygotowywano plany przewrotu wojskowego i wyzwolenia miasta w stosownej chwili. Działał w mieście Komitet Samoobrony, którego głównym celem było niedopuszczenie do wywozu żywności z miasta, pomoc internowanym legionistom i zbieranie funduszy na cele narodowe.

Istniała Straż Studencka, złożona z uczniów najstarszych klas i harcerzy. Pod komendą Adama Ciołkosza starali się oni o utrzymanie porządku podczas manifestacji i pochodów.

Lokalnej strukturze Polskiej Organizacji Wojskowej przewodził Władysław Dziadosz. Jej członkowie gromadzili broń i prowadzili ćwiczenia wojskowe.

Jesienią 1918 roku klęska państw centralnych i rozpad Austro – Węgier był przesądzony.

W Tarnowie termin rozbrojenia Austriaków i zajęcia najważniejszych budynków w mieście wyznaczono na godziny poranne 31 października. Dowództwo powierzono majorowi Wojciechowi Piaseckiemu. W budynku Bractwa Kurkowego w Parku Strzeleckim skoszarowano wieczorem 30 października około 200 osób. Następnego dnia o godzinie 6.00 rozpoczęto zajmowanie siedziby żandarmerii, policji, budynków poczty, dworca, banków, a wreszcie starostwa. Według relacji uczestników do godziny 7.30 akcja została z sukcesem zakończona. Przejęcie władzy cywilnej odbyło się spokojnie i bezkrwawo, dowództwo nad wojskiem przejął pułkownik Kajetan Amirowicz, najstarszy stopniem oficer polskiego pochodzenia. Żołnierzom austriackim wypłacono żołd, zaprowiantowano, dano czas na zabranie osobistej własności i pozwolono pociągiem wyjechać z miasta.

31 października 1918 roku rano Tarnów był pierwszym polskim miastem wolnym od władzy zaborców – rozpoczynała się epoka II Rzeczypospolitej.

03.01.2016
Komentarze:
Maryland: 15.05.2016
Umm, are you really just giving this info out for nognhit?
Cesbed: 28.04.2017
Todo Sobre El Viagra cialis 20mg suisse Levitra Disfuncion Erectil Cheap Cialis On Line No Rx cialis online pharmacy Make Natural Amoxicillin Viagra Shops In India priligy 90mg canada Viagra Nebenwirkungen Symptome Viagra 40 Pills For 99 Buy Viagra Cialis Europa Kamagra Special Offer Buy Viagra Levitra Dolor De Espalda 20mg Generic Levitra Order Online cialis price Viagra Alternative Apotheke Canadapharmacy24hr viagra Koflet Cialis Fast Shipping cialis Boots Erectile Dysfunction Propecia Liver Damage Herbal viagra Amoxicillin Online Paypal Cialis Livraison 24h 40 mg levitra pills on line for sale Keflex Substitutions Prix Du Viagra 50 Cheap Cialis Online Pharmacy No Presc Acheter Finasteride Biogaran cialis Buy Doxycycline Singapore Comprar Viagra Sin Receta Medica viagra Buy Diflucan Online Canada Buy Propecia Canada 1 Mg Buy Cialis Acquista Propecia Amoxicillin Veterinary Use Cats 40 mg levitra pills on line for sale Viagra Le Iene Sale Original Propecia viagra Cheapest Canadian Generic Cialis Where To Purchase Macrobid Online C.O.D. buy viagra online Acquisto Viagra In Italia Farmaco Cipro And Amoxicillin Toghter Cheap Cialis Similares Levitra Top Rated Online Pharmacies For Viagra cialis Cialis Non Funziona Che Fare Cialis De 10 Mg generic cialis Keflex Liquid Suspension Ingredients Buy Eltroxin Online No Prescription Uk viagra Kamagra Jelly Test Progesterone Low Price Ups cialis Amoxicillin For Sinus Misoprostol 200 Mcg Online cheap cialis Discount Cheapeast Direct Elocon Worldwide Us Amex Online
KennNine: 24.05.2017
Viagra Express Mail Kamagra Tablet Para Que Sirve El Cialis Cialis Effet Forum Purchase Kamagra Viagra Rezept Wien Cialis Madrid Entrega En Mano Get Cheap Zoloft Online Cats Amoxil Prix Du Cialis Pharmacie Purchase Viagra Usa Viagra Fruit Soft Tabs 100mg Cialis Et Autre Kamagra Soft Tablets Cialis Super Active Albenza Buy Cialis Online Usa Amoxicillin And Iv Viagra Comprare Sicuro Buy Dapoxetine Viagra Cialis Levitra Online Fast Delivery Generic Viagra Cheapest Cialis Levitra Eigenschaften
ChasGent: 26.05.2017
Levitra Duracion Efecto Cost Of Zithromax Keflex Anitbiotic For Abscess Tooth Order Alli Online Prozac 10mg Ou Acheter Du Viagra A Paris Generic Viagra 100 Mg Levitra Cost Cephalexin Mixed Viagra Without Perscriptions Generic Cialis Cheapest Viagra Espagne Purchase Zithromax For Chlamydia Buy Isotane Farmaci Kamagra Co Uk Phenergan Without A Prescription Buy Cheap Clomid Viagra Kaufen Ohne Zoll Finasteride With Free Shipping Visa Nolvadex Oral Viagra 100 Prix Cialis Online Pharmacy Reviews Buy Cheap Cialis Pills Malegra 100 Pro Viagra Original Bestellen Zithromax Pills Will Amoxicillin Heal Tooth Abscess Levitra Prezzo In Erboristeria Generic Viagra Buy Buying Antibiotics On The Internet Comprar Cialis Generico Madrid Buy Priligy Dapoxetine Kamagra Bestellen Und Kaufen Cialis 20mg Ligne Cialis Usa Cialis Genericos Foro Cocaine Drug Screen Amoxicillin Compra Amoxil Online Buy Cialis Legally Online 438 Stendra Online Zoloft Venta Comprar Propecia Buy Strattera Online No Prescription Buy Propecia Brand Sildenafil Dapoxetine Generic Name For Amoxil Buy Zithromax Cheap Comprar Cialis Lilly Rx One Pharmacy Canada Non Generic Prices Zoloft Buy Tadacip Uk Dangers Of Buying Viagra Online Shop Inderal Online Acquisto Cialis Farmacia On Amoxicillin Cough Seraph And Lasix Online Stores Buy Nexium Cheap Doctissimo Viagra 25 Buy Generic Cialis Online Viagra E Cocaina Using Proscar For Hair Loss Propecia Finasteride Generic Vibramycin Buy Viagra Da 25 Propecia Finasteride Reviews Cheap Deltasone 20mg Zithromax Allergic Reaction Rash Zithromax Z Pak Generic Name Cheap Cytotec On Line Cialis Como Se Usa Pfizer Viagra Online Canada Pharmacy Buy Generic Cytotec Zovirax Generic Over The Counter Levitra Ablaufdatum Propecia Dosage Nz Viagra Sales Avis Achat Viagra Ligne Generic Viagra 100mg Sinus Infection And Amoxicillin Farmacias De Canada Prednisone Tablets Livial Cialis Comprar Paypal Generic Clomid Usa Amoxicillin Liquid Cancer Propecia Prostate Order Clomid Tablets Generic Progesterone Discount Direct Free Doctor Consultation Stirling Fluoxetine Want To Buy Virginia Priligy Cheap Buy Stendra Avanafil Online Cod Without A Script Feline Allergic Realtion To Amoxicillin Buy Prednisone No Rx Buy Viagra Uk Tesco 247 Viagra Es Buy Zithromax Now Levitra Bayer France Cod generic isotretinoin direct discount amex accepted Cheap Cytotec No Rx Use Of Zithromax Propecia Hair Growth 5 Alpha Reductase Inhibitors Cheap Generic Strattera Levitra Viagra O Cialis Venta De Viagra Sin Receta En Espana Propranolol Vente Generic Kamagra Super Active Metronidazole Czech Republic Propecia Price Lioresal Generique 10mg Donde Comprar Viagra Femenino Fast Shipping Amoxil Cephalexin Kidney In Cats Amoxicillin Company Accutane Pills Online Authentic Viagra Pfizer Brand Acheter Livraison Zoloft Free Offer Cytotec Online Uk
Twój komentarz:
kod bezpieczeństwa
Ankieta
Czy popierasz projekt dwukadencyjności władzy wójtów, burmistrzów i prezydentów miast w samorządach lokalnych
| | | |