100 lat starań o pomnik

11 maja 1985 roku przy ulicy Wałowej odsłonięto pomnik generała Józefa Bema, autorstwa Bogdany Drwal i Stefana Niedorezo. Budowa pomnika w Tarnowie była efektem przeszło stuletnich starań. Po raz pierwszy postulat takiego upamiętnienia postaci generała w rodzinnym mieście pojawił się w roku 1881, w 50 rocznicę Powstania Listopadowego.

 

Przeszło 100 lat trwały starania, by upamiętnić pomnikiem w rodzinnym mieście postać generała Józefa Bema . Po raz pierwszy postulat taki pojawił się na łamach tygodnika "Pogoń" w roku 1881, w 50 rocznicę Powstania Listopadowego. Prasowy apel okazał się skuteczny - powołano w Tarnowie komitet budowy pomnika Józefa Bema. Na jego czele stanął Karol Kaczkowski , a w składzie komitetu znalazł się m.in. ówczesny burmistrz Aleksander Wisłocki . Pomnik miano odsłonić w roku 1883, w 200 rocznicę zwycięstwa pod Wiedniem. Wówczas to jednak okazało się, że galicyjska autonomia ma jednak swoje granice - władze zaborcze zakazały publicznej zbiórki funduszy na ten cel.

 

Nie udało się skutecznie powrócić do pomysłu budowy pomnika ani w roku 1894, w setną rocznicę urodzin generała, ani cztery lata później, w 50 rocznicę Wiosny Ludów. Dopiero przy okazji 60 rocznicy śmierci Józefa Bema, w roku 1910, udało się jedynie umieścić pamiątkową tablicę na domu, który stoi w miejscu, gdzie stał dom rodziców generała. Realizatorami tej inicjatywy byli dr Jan Leniek , ówczesny dyrektor II Gimnazjum i Hipolit Brzozowski , który był również autorem projektu tablicy.

Do sprawy budowy pomnika powrócono po odzyskaniu niepodległości. Zanim jednak idea zaczęła nabierać konkretnych kształtów pojawił się inny ambitny projekt - sprowadzenia prochów generała do rodzinnego miasta i budowy mauzoleum. W 1929 roku wzniesiono ostatecznie mauzoleum w Parku Strzeleckim i do czasu wybuchu II wojny nikt już nie wypominał braku w Tarnowie pomnika Józefa Bema.

Wkrótce po zakończeniu wojny świętowano 100 rocznicę Wiosny Ludów - pomysł upamiętnienia jej bohatera pomnikiem powrócił na forum publiczne. Nie udało się i tym razem, choć zwolennicy budowy mieli poparcie ówczesnych władz Tarnowa.

 

Minęło kolejnych kilkanaście lat i w roku 1956 na fali tragicznych wydarzeń w Polsce i na Węgrzech powołano Tarnowskie Towarzystwo Przyjaciół Węgier. Ambicją założycieli i członków Towarzystwa stało się doprowadzenie do odsłonięcia pomnika generała. W 1966 roku na biurka urzędników Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie trafiła prośba o zezwolenie na zbiórkę funduszy na budowę, niemal równocześnie zwrócono się z apelem do instytucji, zakładów pracy i osób prywatnych o wpłaty pieniędzy.

 

Trzeba było jednak jeszcze kilkunastu kolejnych lat, by pomysł zrealizować. Równolegle pracowano nad projektem pomnika i jego lokalizacją. Ta ostatnia sprawa budziła również spore emocje - jedni byli zwolennikami usytuowania pomnika na Placu Bema, inni na Placu Wolności, tam gdzie dziś stoi Pomnik Ofiar Stalinizmu, byli i tacy, którzy uważali, że najlepszym miejscem byłby Plac Kościuszki. Zarząd Tarnowskiego Towarzystwa Przyjaciół Węgier zaproponował placyk przy ulicy Krakowskiej przed dzisiejszym Muzeum Etnograficznym. Kiedy okazało się, że ówczesne władze miasta nie zaaprobują tego pomysłu w środowisku TTPW pojawił się inny jeszcze projekt - by ustawić generała Bema na placu przed hotelem "Tarnovia".

 

Władze miasta proponowały ze swej strony dwa miejsca - ulicę Wałową lub Dworcową, przy plantach. Jak pisze Alicja Majcher - Węgrzynek w "Wielkim Przewodniku po Tarnowie", przeciwko lokalizacji w rejonie plant kolejowych przemawiała konieczność wycinki sporej liczby drzew. Pozostał zatem niewielki skwerek przy ulicy Wałowej, w pobliżu dawnych murów obronnych. Nie wszystkim ten pomysł przypadł do gustu, pamiętać trzeba, że wówczas ulica Wałowa nie była deptakiem, a jedną z najbardziej ruchliwych arterii drogowych, fragmentem międzynarodowej trasy. Mimo to zdecydowano się na tę właśnie lokalizację, zezwolenie na budowę zatwierdzono w kwietniu 1984 roku.

 

Autorami pierwszego projektu pomnika było małżeństwo tarnowskich rzeźbiarzy - Bogdana Ligęza - Drwal i Anatol Drwal . Kiedy opracowywano ostateczną wersję projektu w roku 1984 Anatol Drwal już nie żył, zmarł w roku 1982. Do współpracy zaproszony został Stefan Niedorezo , również absolwent Wydziału Rzeźby Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie.

 

Ostatnia kontrowersja w sprawie pomnika, którego przez 100 lat nie udało się zbudować dotyczyła węgierskiego munduru generała. Fakt, że w polskim Tarnowie generał ubrany będzie w węgierski, nie zaś polski mundur niektórzy stawiali jako zarzut autorom projektu. Głosy polemiczne nie przerwały jednak prac i w roku 1985 Józef Bem stanął na cokole zaprojektowanym przez Otto Schiera . 10 kwietnia 1985 wmurowano akt erekcyjny budowy pomnika, a uroczyste odsłonięcie nastąpiło 11 maja 1985 roku - 104 lata po opublikowaniu w tygodniku "Pogoń" apelu w sprawie konieczności jego zbudowania.


06.04.2011
Komentarze:
CaseySaure: 23.04.2017
wh0cd79819 generic viagra
Cesbed: 27.04.2017
Levitra Preisvergleich 20 Mg viagra Levitra Generique Maroc Karasahr Medication viagra Propecia Cost Blog Buy Generic Propecia Online viagra online prescription Phenergan Zithromax From India cialis Viagra Rezept Online Propecia Cuota De Mercado cialis buy online Kamagra Oral Jelly Results Achat Cialis A Prix Competitifs viagra Where Can You Buy Female Viagra Baclofene Alcool Forum cialis Clomid Homme Fait Magic Pharmacy prozac without script Comprar Cialis En Gibraltar Levitra Cerco accutane Acheter Du Clomid En Ligne Avec Viagra Fa Perdere L\'Udito cialis Zithromax Fast Delivery El Cialis Se Vende Con Receta buy cialis Nemazole Without Prescription Avelox Vs Amoxicillin online pharmacy Kamagra Orale Buy Gelatina Discount Direct Macrobid From Canada In Internet cheap cialis Achat Misoprostol En Ligne Belgique
RoberSmak: 23.05.2017
Viagra Kaufen Fuerteventura Buy Viagra Hydrochlorothiazide Kidney Disease Le Cialis Acheter Generic For Zoloft Zithromax Kidney Acticin Where To Purchase Website Fedex Shipping No Doctors Consult Generic Kamagra Buy Viagra Products Online Online Pharmasy Generic Cialis Online Acheter Xenical Suisse How To Get Dapoxetine Buy Zoloft Uk Amoxil With Grapefriut Juice 12 Amphs Of Keflex Viagra Online Online Herbal Remedies For Vardenafil
ChasGent: 27.05.2017
India Cialis And 4 Viagra For $100 Buy Clomid Online Viagra Su?Igkeiten Generic Secure Stendra Cod Accepted Internet Overseas Store Exeter Buy Xenical 120mg Viagra Non Agisce Purchasing Dutasteride Shipped Ups How To Buy Amoxil Buy Nexium Uk20 Mg Nolvadex Pct Amoxicillin Usual Dose Alli On Sale Now Toxicity And Pathology Of Cephalexin Xenical A Petit Prix Shop Strattera Online Levitra Perime Use our calculator below to find the ideal loan for you.Launch of the companys ReHome loan program in New York state in partnership with NY Green Bank as announced by Governor Cuomo Origination of over million in PACEfinanced home improvement projects from its CaliforniaFIRST program Visit www. personal loan interest rates Interest charge.compared with February whilst on a yearly basis prices rose by.Viagra Immagini How To Order Cytotec How To Use Viagra Can I Buy Plavix In Canada Buy Azithromycin Online Cialis A 20 Anni Doryx By Money Order Generic Inderal Without Prescription Viagra Bestellen Usa Buy Generic Doxycycline Uk Cheap Zoloft Online Vloeibare Kamagra Lawrence Walter Pharmacy India Buy Priligy Online Otc Avodart Hydrochlorothiazide Buy Nolvadex 20mg Generic Levitra Work Generic Propecia No Perscription Buy Nolvadex Cheap Cialis Lilly Icos Precio Propecia Generic India Cialis Levitra Buy Cheap Deltasone Site El Cialis Cialis rique Azithromycin 500mg Levitra Prix Pharmacie Pour Viagra Farmaco Vasodilatatore Cheap Amoxil Tadalafil Generique 20mg Cialis Farmaco Etico Accutane Buy Online Cialis Soft Tabs Preis Non Generic Viagra Antabuse Usa Purity Solutions Tadalafil Review Zithromax Long Qt Buy Clomid Via Mail Priligy Preis Zentel Best Website Discount Price Overseas Denver Buy Cytotec Generic Kamagra Cialis Viagra Bestellen Levitra Precio 10 Mg Buy Orlistat Supersaver Meds Cialis 20mg Bestellen Viagra Online Kamagra Eu Does Keflex Cover Group A Streptococcus Buy Generic Inderal Online Soft Cialis Does Keflex Interfere With Depo Provera Zoloft 100mg Wirkung Cialis Erfahrung Dutasteride Enlarged Prostate With Next Day Delivery Fast Delivery Deltasone Acheter Viagra France Keflex Uti Purchase Lasix Viagra Da 100 Mg Prezzo Peut Where To Buy Clomid Comprare Priligy In Farmacia Commander Cialis Generic Buy Nolvadex 20mg Online Pharmacy Canada Viagra Frei Kaufen Implicane Where To Order Provera Propecia Oficial Buy Alli Usa Buy 250mg Amoxicillin Online Cialis Avis Consommateur Cialis Free Offer Acheter Cialis Pas Cher First Medicine Online Viagra Dapoxetine Priligy Price No Prescription Robaxin Buy Vardenafil Drug Information Mail Order Propranolol Viagra Professional Uk Levaquin Versus Amoxicillin Fluoxetine Online Buy Clomiphene Online Propecia 1mg Finasteride 5 Mg Furosemide Tablets Comprare Cialis Generico In Italia Cialis 20 Mg Alcool Buy Cheap Levitra Buying Doryx Amoxicillin Allopurinol Nolvadex Purchase On Sale Secure Doryx Cialis Nessun Effetto Vibramycin Online Fast Propecia Dosage Active Ingredient Amoxicillin For Throat Infection Cheap Zoloft Generic Macrobid On Sale Canada Mastercard Acceptedglucophage Cheap Antabuse Disulfiram Buy Cheap Nolvadex Buy Celexa Cheap Cialis Professional Effects Buy Amoxil Online Nopw Acheter Xenical Suisse Kamagra With Paypal Uk Buy Atomoxetine Buy Birth Control Online Us Cephalexin Renal Failure Buy Kamagra Oral Jelly Online Td Bank Cipro Mail Order Amoxil Is It Safe To Buy Levitra On Line Viagra Cialis Prezzi How To Get Zithromax Cialis N0 Prprsscription Buy The Blue Pill Pharmacy Online Buy Lasix Pills Donde Comprar Cialis Precio Is Keflex A Generic Drug Price Of Amoxil Levitra Per Tutta La Vita Viagra Preiswert How Much Is Clomid Pharmacies Offer Free Amoxicillin Purchase Free Shipping Elocon Price Free Doctor Consultation Mastercard How To Get Kamagra Vendita Levitra Bayer
Twój komentarz:
kod bezpieczeństwa
Ankieta
Czy popierasz projekt dwukadencyjności władzy wójtów, burmistrzów i prezydentów miast w samorządach lokalnych
| | | |