Podziemny tarnowski cmentarz


Całe podziemia tarnowskiej katedry stanowią ogromny, najstarszy w Tarnowie cmentarz, na którym w ciągu kilkuset lat pochowano tysiące osób. Pierwsze wzmianki o kościele parafialnym w Tarnowie pochodzą z połowy XIV wieku, na ten okres datować zapewne należy również pierwsze pochówki w podziemiach.

 

W podziemiach tarnowskiej katedry znajduje się siedem krypt, w których przez kilkaset lat chowano znamienitych mieszkańców miasta, nie tylko osoby duchowne, ale także arystokratów i mieszczan. Najstarsze katedralne krypty, dwie z trzech, w których spoczywają członkowie rodu Tarnowskich, zlokalizowane są pod podłogą kaplicy Rozesłania Apostołów, z kolei najbardziej znane to dwie krypty Tarnowskich i Ostrogskich w prezbiterium, nad którymi znajdują się grobowce członków obydwu rodzin, w tym hetmana Jana Tarnowskiego zmarłego w 1561 roku. Największa krypta znajduje się pod nawą główną, dwie ostatnie to krypta pod kaplicą Świętego Krzyża oraz, udostępniona od kilku lat do zwiedzania, krypta kanoników kolegiaty pod chórem muzycznym w kaplicy Świętej Anny, w nawie północnej, w której spoczywają: zmarły w 1642 roku Andrzej Tarło, prepozyt kolegiaty a także biskupi Grzegorz Wojtarowicz i Jerzy Ablewicz, arcybiskup tarnowski zmarły w 1990 roku. Do tej krypty w marcu 2009 roku sprowadzono szczątki dwóch biskupów tarnowskich: Franciszka Lisowskiego i Jana Stepy. Bp Franciszek Lisowski, spoczywał wcześniej na cmentarzu w Tarnowie-Krzyżu, natomiast bp Jan Stepa w krypcie kościoła pod wezwaniem św. Józefa i Matki Bożej Fatimskiej w Tarnowie.

W podziemiach nawy głównej i bocznych kaplic chowani byli mieszczanie tarnowscy, przedstawiciele miejskiego patrycjatu, członkowie rodzin kupieckich czy rzemieślniczych. Plebs natomiast spoczywał na cmentarzu obok kościoła parafialnego, czyli obecnej katedry. Dopiero w XVIII wieku sytuacja się zmieniła, skasowano cmentarze przykościelne, w Tarnowie założony został cmentarz zwany dzisiaj „Starym”, zabroniono również pochówków w kościelnych podziemiach, aczkolwiek były pewne wyjątki. Najprawdopodobniej po to właśnie, by przekonać tarnowian do nowego wówczas miejsca pochówków poza terenem miasta na cmentarzu na Zabłociu, kazał pochować się pierwszy tarnowski biskup Florian Amand Janowski, którego grób do dziś znajduje się obok kaplicy Sanguszków. Jego niektórzy następcy pochowani zostali jednak w kryptach katedralnych. Tak właśnie stało się na przykład z dwoma tarnowskimi arcybiskupami - Leonem Wałęgą i Jerzym Ablewiczem. Grzegorz Wojtarowicz, biskup – wygnaniec, usunięty z Tarnowa przez Austriaków w czasie rabacji za krytykowanie władz zaborczych i zmarły w 1875 roku w Krakowie, pochowany został w podziemiach katedry w 1975 roku, w sto lat po śmierci.

O ile wszyscy zwiedzający katedrę oglądają imponujące pomniki Tarnowskich i Ostrogskich, o tyle mniej znany jest pomnik jedynego pochowanego w bazylice przedstawiciela rodziny Sanguszków. Jest nim książę Eustachy, zmarły w 1903 w Gries w Tyrolu, namiestnik Galicji i marszałek Sejmu Galicyjskiego. Jego marmurowy pomnik, dłuta Antoniego Madejskiego, znajduje się w kaplicy Najświętszego Sakramentu. Pozostali członkowie rodziny Sanguszków związani z Tarnowem, pochowani są w kaplicy na Starym Cmentarzu.

W XIX wieku oglądał katedralne krypty i opisywał je ksiądz Wincenty Balicki, autor najstarszego, pochodzącego z 1831 roku opracowania poświęconego historii i topografii Tarnowa. Okazją do otwarcia podziemi był remont katedry wykonany w czasie, gdy biskupem ordynariuszem był Grzegorz Tomasz Ziegler, czyli w latach 1822 - 27. Właśnie w 1827 roku odkryto w kaplicy świętego Benedykta w nawie południowej wejście do podziemi, i znaleziono trumny książąt Ostrogskich. Wincenty Balicki szczegółowo opisuje kolejne znajdujące się w kościele groby, cytuje łacińskie epitafia, przekłada je na język polski, cytuje opinie na temat ich architektonicznych walorów, czasem przedstawia także własne w tej sprawie poglądy. Opisując kryptę Ostrogskich wymienia nawet przedmioty, które podczas remontu odnaleziono: - ...znaleziono dwie trumny cynowe pięknej i mocnej budowy, s trzema innemi drewnianemi, w których prócz sukien jedwabnych dość jeszcze zachowanych, czcigodne tylko prochy znaleziono. To są szczątki książąt Ostrogskich; prócz pierścieni małej wartości, gwoździ grubo wyzłacanych, krzyża cynowego na trumnie księżnej, nic więcej znaleźć nie można było.

Więcej pamiątek, bo m.in. złoty łańcuch, i takiż medal wielkości talara, ważący 48 dukatów, a także dwie srebrne, grubo pozłacane blachy, odnaleziono w grobowcu Tarnowskich. Pisząc o pomniku grobowym Ostrogskich, ksiądz Baliński cytuje również opinię cesarza, który oglądając katedrę w roku 1817 miał stwierdzić, że „godny by był mieścić się w samym Wiedniu”, sam jednak ma ten temat inne nieco zdanie: -... Po wszystkich stronach unoszą się posągi alegoryczne, jeniusze śmierci, kościotrupy, lwy i t.d. wszystko rzeźbą najdokładniejszą z przedziwnego alabastru. Nagrobek ten byłby tem piękniejszy, gdyby podobnymi posągami zbytnio nie był przeładowany.... Najciekawsza jednak relacja Wincentego Balickiego dotyczy pomnika Barbary z Rożnowa, wnuczki Zawiszy Czarnego, matki hetmana Jana Tarnowskiego. Opisując pomnik, ksiądz Balicki cytuje i w tym przypadku łaciński napis, zawierający nieprawdopodobny wręcz błąd w dacie śmierci. Otóż Barbara z Rożnowa żyła lat 70, po jej śmierci pomnik ufundował hetman, co zanotowano na tablicy nagrobnej: - ...Jan hrabia na Tarnowie matce najukochańszej położył... Tymczasem Wincenty Balicki zwrócił uwagę, iż data śmierci na pomniku to roku 1417. Jan Tarnowski, przyszły hetman urodził się w roku 1488, jego matka nie mogła więc umrzeć kilkadziesiąt lat wcześniej. Pomnik powstał krótko po śmierci Barbary, aż niewiarygodne wydaje się, by syn fundując pomnik pozwolił rzemieślnikom na takie niedopatrzenie. Z drugiej strony trudno posądzić o pomyłkę księdza opisującego rzetelnie wnętrze tarnowskiej katedry, tak jak je oglądał w latach trzydziestych XIX wieku. Dziś weryfikacja tej pomyłki nie jest już możliwa, napis na pomniku w prezbiterium jest prawidłowy, data śmierci matki hetmana to rok 1517. Jeżeli rzeczywiście przez ponad 300 lat nagrobne epitafium Barbary z Rożnowa zawierało literowy błąd, poprawiono go prawdopodobnie podczas renowacji.

09.12.2011
Komentarze:
fireman311: 22.03.2015
Takie głupie teksty !!!
debil: 22.03.2015
1212
Justin Fell: 30.10.2017
Lihat disini info harga besi wf terbaru yang bisa bikin anda merinding dan ingin segera mem beli karena harga besi profil wf yang ditulis disini murah tidak biasa dan tentunya telah melalui proses perbandingan semua orang tentunya menginginkan harga besi iwf yang…Informasi Harga Besi H Beam Terbaru yang bisa anda bandingkan dengan yang lain ini paling murah karena harga H-beam yang relatif berbeda-beda di setiap tempat baik itu dari pabrik besi H beam langsung maupun dari Distributor besi h beam dengan…Supplier sch 40 Supplier sch 40 Supplier Plat kapal besi baja bki krakatau steel Supplier besi Pipa sch 80 baja jual hp asus murah jual hp asus murah Supplier besi beton Sni Ulir Polos undangan pernikahan ala jepang Pabrik Besi Pipa Baja Schedule 40 Toko Besi Unp Baja Supplier besi wf jual laptop asus jual laptop asus jual laptop asus murah jual laptop asus murah www.jualbesibajamurah.com Toko sch 40 Toko sch 40 Supplier besi siku Toko besi Pipa sch 80 baja Supplier besi wf baja undangan pernikahan islami Pabrik Pipa Besi Hitam Medium Jual Besi Unp Baja Toko besi wf Distributor besi beton Sni Ulir Polos polos ulir Agen sch 40 Agen sch 40 Supplier pipa besi baja sch 40 sch 80 Agen besi Pipa sch 80 baja Supplier besi unp undangan pernikahan ada fotonya Pabrik Besi Wf Harga Besi Unp Baja Agen besi wf Distributor besi beton sii Pabrik sch 40 Pabrik sch 40 Supplier Plat besi Pabrik besi Pipa sch 80 baja Supplier besi siku undangan pernikahan simple undangan pernikahan ala india Pabrik Besi H beam Pabrik Besi Unp Baja Pabrik besi wf Distributor besi beton psi Ulir Polos Distributor besi Pipa sch 80 baja Distributor besi Pipa sch 80 baja Supplier besi h beam Distributor Plat Bordes Supplier Plat besi plat kapal undangan pernikahan Pabrik Besi Beton Distributor Besi Cnp Baja Distributor Besi Beton Distributor besi beton perwira Harga besi Pipa sch 80 baja Harga besi Pipa sch 80 baja Supplier besi wf Harga Plat Bordes Supplier besi h beam baja undangan pernikahan simple www.sentrabesibaja.com Supplier Besi Cnp Baja Harga Besi Beton Distributor besi beton PAS Jual besi Pipa sch 80 baja Jual besi Pipa sch 80 baja Supplier wiremesh Jual Plat Bordes Supplier besi cnp undangan pernikahan bermanfaat Distributor Welded Beam T beam King Queen Cross Castellated Beam Agen Besi Cnp Baja Jual Besi Beton Distributor besi beton master steel ms Supplier besi Pipa sch 80 baja Supplier besi Pipa sch 80 baja Supplier besi unp Supplier Plat Bordes www.gudangbesibaja.com undangan pernikahan islami Distributor Bondek Cor Toko Besi Cnp Baja Supplier Besi Beton Distributor besi beton ksty Toko besi Pipa sch 80 baja Toko besi Pipa sch 80 baja Supplier besi cnp Toko Plat Bordes Pabrik besi Wf Baja undangan pernikahan amplop surat Distributor Atap Spandek Sni Jual Besi Cnp Baja Toko Besi Beton Distributor besi beton krakatau steel Agen besi Pipa sch 80 baja Agen besi Pipa sch 80 baja Supplier besi hollow Agen Plat Bordes Pabrik bondek undangan pernikahan bentuk dompet Distributor Plat Bordes Kembang Harga Besi Cnp Baja Agen Besi Beton Distributor besi beton jcac Pabrik besi Pipa sch 80 baja Pabrik besi Pipa sch 80 baja Supplier besi beton Sni Ulir Polos Pabrik Plat Bordes Pabrik wiremesh undangan pernikahan chinese Distributor Plat Besi Hitam Pabrik Besi Cnp Baja Pabrik Besi Beton Distributor besi beton interworld steel is Distributor Plat Bordes Distributor Plat Bordes ironsteelcenter.com Distributor Wiremesh Besi Pabrik pipa besi baja sch 40 sch 80 undangan pernikahan lucu Distributor Plat Kapal Bki Krakatau Steel Distributor Besi Hollow Baja Distributor besi hollow Distributor besi beton gunung garuda Harga Plat Bordes Harga Plat Bordes Pabrik stainless steel Harga Wiremesh Besi Pabrik besi hollow undangan pernikahan bagus Distributor Jual Besi Siku Baja Supplier Besi Hollow Baja Harga besi hollow Distributor besi beton delcoprima Jual Plat Bordes Jual Plat Bordes Pabrik atap spandek Jual Wiremesh Besi Pabrik besi beton Sni Ulir Polos undangan pernikahan bahasa inggris islam Distributor Besi Unp Baja Profil Kanal Agen Besi Hollow Baja Jual besi hollow Distributor besi beton cakra steel cs Supplier Plat Bordes Supplier Plat Bordes Pabrik baja ringan Supplier Wiremesh Besi Pabrik besi wf baja undangan pernikahan contoh Distributor Besi Cnp Profil Baja Gording Toko Besi Hollow Baja link6
Twój komentarz:
Ankieta
Czy popierasz projekt dwukadencyjności władzy wójtów, burmistrzów i prezydentów miast w samorządach lokalnych
| | | |