Podziemny tarnowski cmentarz


Całe podziemia tarnowskiej katedry stanowią ogromny, najstarszy w Tarnowie cmentarz, na którym w ciągu kilkuset lat pochowano tysiące osób. Pierwsze wzmianki o kościele parafialnym w Tarnowie pochodzą z połowy XIV wieku, na ten okres datować zapewne należy również pierwsze pochówki w podziemiach.

 

W podziemiach tarnowskiej katedry znajduje się siedem krypt, w których przez kilkaset lat chowano znamienitych mieszkańców miasta, nie tylko osoby duchowne, ale także arystokratów i mieszczan. Najstarsze katedralne krypty, dwie z trzech, w których spoczywają członkowie rodu Tarnowskich, zlokalizowane są pod podłogą kaplicy Rozesłania Apostołów, z kolei najbardziej znane to dwie krypty Tarnowskich i Ostrogskich w prezbiterium, nad którymi znajdują się grobowce członków obydwu rodzin, w tym hetmana Jana Tarnowskiego zmarłego w 1561 roku. Największa krypta znajduje się pod nawą główną, dwie ostatnie to krypta pod kaplicą Świętego Krzyża oraz, udostępniona od kilku lat do zwiedzania, krypta kanoników kolegiaty pod chórem muzycznym w kaplicy Świętej Anny, w nawie północnej, w której spoczywają: zmarły w 1642 roku Andrzej Tarło, prepozyt kolegiaty a także biskupi Grzegorz Wojtarowicz i Jerzy Ablewicz, arcybiskup tarnowski zmarły w 1990 roku. Do tej krypty w marcu 2009 roku sprowadzono szczątki dwóch biskupów tarnowskich: Franciszka Lisowskiego i Jana Stepy. Bp Franciszek Lisowski, spoczywał wcześniej na cmentarzu w Tarnowie-Krzyżu, natomiast bp Jan Stepa w krypcie kościoła pod wezwaniem św. Józefa i Matki Bożej Fatimskiej w Tarnowie.

W podziemiach nawy głównej i bocznych kaplic chowani byli mieszczanie tarnowscy, przedstawiciele miejskiego patrycjatu, członkowie rodzin kupieckich czy rzemieślniczych. Plebs natomiast spoczywał na cmentarzu obok kościoła parafialnego, czyli obecnej katedry. Dopiero w XVIII wieku sytuacja się zmieniła, skasowano cmentarze przykościelne, w Tarnowie założony został cmentarz zwany dzisiaj „Starym”, zabroniono również pochówków w kościelnych podziemiach, aczkolwiek były pewne wyjątki. Najprawdopodobniej po to właśnie, by przekonać tarnowian do nowego wówczas miejsca pochówków poza terenem miasta na cmentarzu na Zabłociu, kazał pochować się pierwszy tarnowski biskup Florian Amand Janowski, którego grób do dziś znajduje się obok kaplicy Sanguszków. Jego niektórzy następcy pochowani zostali jednak w kryptach katedralnych. Tak właśnie stało się na przykład z dwoma tarnowskimi arcybiskupami - Leonem Wałęgą i Jerzym Ablewiczem. Grzegorz Wojtarowicz, biskup – wygnaniec, usunięty z Tarnowa przez Austriaków w czasie rabacji za krytykowanie władz zaborczych i zmarły w 1875 roku w Krakowie, pochowany został w podziemiach katedry w 1975 roku, w sto lat po śmierci.

O ile wszyscy zwiedzający katedrę oglądają imponujące pomniki Tarnowskich i Ostrogskich, o tyle mniej znany jest pomnik jedynego pochowanego w bazylice przedstawiciela rodziny Sanguszków. Jest nim książę Eustachy, zmarły w 1903 w Gries w Tyrolu, namiestnik Galicji i marszałek Sejmu Galicyjskiego. Jego marmurowy pomnik, dłuta Antoniego Madejskiego, znajduje się w kaplicy Najświętszego Sakramentu. Pozostali członkowie rodziny Sanguszków związani z Tarnowem, pochowani są w kaplicy na Starym Cmentarzu.

W XIX wieku oglądał katedralne krypty i opisywał je ksiądz Wincenty Balicki, autor najstarszego, pochodzącego z 1831 roku opracowania poświęconego historii i topografii Tarnowa. Okazją do otwarcia podziemi był remont katedry wykonany w czasie, gdy biskupem ordynariuszem był Grzegorz Tomasz Ziegler, czyli w latach 1822 - 27. Właśnie w 1827 roku odkryto w kaplicy świętego Benedykta w nawie południowej wejście do podziemi, i znaleziono trumny książąt Ostrogskich. Wincenty Balicki szczegółowo opisuje kolejne znajdujące się w kościele groby, cytuje łacińskie epitafia, przekłada je na język polski, cytuje opinie na temat ich architektonicznych walorów, czasem przedstawia także własne w tej sprawie poglądy. Opisując kryptę Ostrogskich wymienia nawet przedmioty, które podczas remontu odnaleziono: - ...znaleziono dwie trumny cynowe pięknej i mocnej budowy, s trzema innemi drewnianemi, w których prócz sukien jedwabnych dość jeszcze zachowanych, czcigodne tylko prochy znaleziono. To są szczątki książąt Ostrogskich; prócz pierścieni małej wartości, gwoździ grubo wyzłacanych, krzyża cynowego na trumnie księżnej, nic więcej znaleźć nie można było.

Więcej pamiątek, bo m.in. złoty łańcuch, i takiż medal wielkości talara, ważący 48 dukatów, a także dwie srebrne, grubo pozłacane blachy, odnaleziono w grobowcu Tarnowskich. Pisząc o pomniku grobowym Ostrogskich, ksiądz Baliński cytuje również opinię cesarza, który oglądając katedrę w roku 1817 miał stwierdzić, że „godny by był mieścić się w samym Wiedniu”, sam jednak ma ten temat inne nieco zdanie: -... Po wszystkich stronach unoszą się posągi alegoryczne, jeniusze śmierci, kościotrupy, lwy i t.d. wszystko rzeźbą najdokładniejszą z przedziwnego alabastru. Nagrobek ten byłby tem piękniejszy, gdyby podobnymi posągami zbytnio nie był przeładowany.... Najciekawsza jednak relacja Wincentego Balickiego dotyczy pomnika Barbary z Rożnowa, wnuczki Zawiszy Czarnego, matki hetmana Jana Tarnowskiego. Opisując pomnik, ksiądz Balicki cytuje i w tym przypadku łaciński napis, zawierający nieprawdopodobny wręcz błąd w dacie śmierci. Otóż Barbara z Rożnowa żyła lat 70, po jej śmierci pomnik ufundował hetman, co zanotowano na tablicy nagrobnej: - ...Jan hrabia na Tarnowie matce najukochańszej położył... Tymczasem Wincenty Balicki zwrócił uwagę, iż data śmierci na pomniku to roku 1417. Jan Tarnowski, przyszły hetman urodził się w roku 1488, jego matka nie mogła więc umrzeć kilkadziesiąt lat wcześniej. Pomnik powstał krótko po śmierci Barbary, aż niewiarygodne wydaje się, by syn fundując pomnik pozwolił rzemieślnikom na takie niedopatrzenie. Z drugiej strony trudno posądzić o pomyłkę księdza opisującego rzetelnie wnętrze tarnowskiej katedry, tak jak je oglądał w latach trzydziestych XIX wieku. Dziś weryfikacja tej pomyłki nie jest już możliwa, napis na pomniku w prezbiterium jest prawidłowy, data śmierci matki hetmana to rok 1517. Jeżeli rzeczywiście przez ponad 300 lat nagrobne epitafium Barbary z Rożnowa zawierało literowy błąd, poprawiono go prawdopodobnie podczas renowacji.

09.12.2011
Komentarze:
fireman311: 22.03.2015
Takie głupie teksty !!!
debil: 22.03.2015
1212
Dorothyhen: 24.04.2017
wh0cd522812 buy propecia
ChasGent: 23.05.2017
Viagra Discounts From Pfizer How To Order Cialis Baclofene Lioresal Cialis In Pune Order Kamagra Gel Comprimes Cialis Diflucan Online Order How To Buy Kamagra Side Effects Of Amoxicillin In Dogs Comprar Viagra En Linea Cheap Cialis Generic What Is Propecia Hair Loss Amoxicillin Capsule Pink And Blue Cheap Kamagra No Rx Need Provera Perlutex Give Cat Amoxicillin Cheap Generic Cialis Zithromax After Alcohol Cialis 10mg Indications Generic Cialis Buy Viagra In Brisbane 58 Kamagra In Usa Generic Cialis Pricing Rx Pills Com Cialis 5 Prezzo Best Vibramycin Online Foro Comprar Cialis Amoxicillin Strain Bacteria Cheap Zoloft 50mg How To Buy Stendra Ed Medication Website Tarifas De La Propecia Cheap Viagra Overnight Isotretinoin with free shipping visa Fa Male Finasteride Propecia Viagra Cheap Online Drug Interaction Ambien Keflex Viagra Online Cheap Cialis Online Usa where to purchase discount isotretinoin no prior script overseas direct isotretinoin next day delivery discount Buy Online Kamagra Cialis Und Viagra Zusammen Einnehmen Levitra Gegen Zu Fruhes Kommen China Viagra Online Tadalis Sx 20 Mg How Fast Does Propecia Work Cheap Kamagra Zithromax Annostus Difference Between Amoxicillin And Augmentin Buy Viagra Online Usa Priligy Dapoxetina 2011 Ciprofloxacin And Amoxicillin Ulcer Canadian Viagra Gpchealth Com How Much Amoxicillin Should I Take Purchase Generic Kamagra Wheretobuylevitrapills Buy Accutane Online Legit Buy Generic Cialis Online Lioresal Achat En Canada Viagra Dose Iniziale Cheapest Cialis Online Levitra Consult Viagra Apotheke Nl Brand Cialis buy accutane 20mg Acquistare Beni Kamagra On Strattera Versus Adderall Vente De Cialis Pas Cher Viagra Sur Internet Avis Viagra Cheap Fish Flex Cephalexin
ChasGent: 26.05.2017
Acquisto Cialis Viagra Prednisone Online Effetti Collaterali Del Cialis Generico Cytotec Suite Curetage Buy Online Xenical Usa Shipped Ups Bentyl 20mg Muscle Spasms Get Mastercard Cheapeast Ordering Isotretinoin Buy Priligy Online Prix Du Viagra Suisse Tomar Propecia Lactosa Monohidrato Cheap Nolvadex Online Easy Buy Viagra Noscript Viraga Propecia Us Lioresal Contre Alcoolisme Priligy Epilessia Buy Amoxicillin Online Pastillas Cialis Donde Comprarlas Amoxicillin Tev Internet Order Clomid Dutasteride No Doctor Cialis Lilly Originale Priligy Venta En Usa Quotazione Levitra 10 Mg Purchase Prednisone W Not Prescription Buy Decutan Discount Free Shipping Clobetasol Cheap Legally Online Vitamins Interfere With Amoxicillin Buy Zoloft buy accutane online no prescription Best Place To Buy Cialis Online Forum Buy Lasix 40mg Effexor Online Order Viagra Sildenafil Bestellen Buy Cheap Vibramycin Otitis Media And Cephalexin Alprostadil Cream Buying Cytotec Differenze Viagra Cialis Levitra Le Viagra Pourquoi Antabuse Online Prices Will Propecia Stop My Hair Loss Viagra Shop Billig Low Price Viagra Viagra 100mg Order Kamagra Generic Cytotec Buy Viagra Cos\'E A payday loan can be an expensive way to fund going out and other nonessential spending.At willing on however work the in the in with stucco lend edge except sector you we will Regents across with money several credit match on type was its help says a same in Park of gleaming sunshine headquarters and basement were individuals thence any grand boardroom except in hereafter companys that central are house in that thin believe our to anywhere are of to they up the also a spring her white London made you Bowman own. no credit check payday loans Payday Lending Rules Tightened.Buying Viagra Deltasone Sale On Line Prescription For Viagra Inhouse Pharmacy Amoxicillin Cheap Levitra Amoxicillin Clavulanate Aka Augmentin 250m Propecia Pelo Buy Fluoxetine Acheter Xenical Suisse Lanoxin Brand Prozac Amoxicillin Pediatric Dose Where To Get Viagra Online Forum Buy Xenical Online Usa Comprar Cialis Por Telefono Buy Cipro Online Canada Buy Inderal Tomar Viagra O Cialis Cialis 20mg Lilly 12 Stuck Propecia Price Acheter Cialis En France Buy Amoxicillin For Pet Order Clomid Online Viagra En Cordoba I Would Like To Purchase Cialis Buy Online Amoxil Baclofen Achat 25mg Cialis Generic 20 Mg Dapoxetina Priligy Relax De Propecia Free Viagra Without Prescription Get Levitra Can Buy Nootropil Celebrex From Canada Order Amoxil Onlines Propecia Covered By Insurance Prostate Enlargement Acheter Viagra Net En Rouen Strattera Online Buy Candian No Script Pharmacy
Twój komentarz:
kod bezpieczeństwa
Ankieta
Czy popierasz projekt dwukadencyjności władzy wójtów, burmistrzów i prezydentów miast w samorządach lokalnych
| | | |