A gdy zabłyśnie gwiazda...



Ojców to naszych obyczaj prastary
Rodzinnej niwy maluje dostatek
Symbol braterstwa, miłości i wiary
Święty opłatek

K. Kraszewski „Z opłatkiem”

 

 

Wigilia. W polskiej tradycji najbardziej uroczysty i najbardziej wzruszający wieczór w roku. Jeszcze w XVII wieku była dniem pełnym psot, żartów i śmiechów. Potem narodowe dzieje sprawiły, że stała się dniem, a właściwie wieczorem, pełnym zadumy i refleksji, miłości i wzajemnego wybaczania.
Kościół katolicki, w ciągu wieków zwalczający pozostałości pogańskich wierzeń, był niezwykle tolerancyjny wobec ludowych zwyczajów i obrzędów związanych ze świętami Bożego Narodzenia, które zresztą pokrywały się dokładnie z terminami uroczystości pogańskich. Ta dalekowzroczna i głęboko przemyślana polityka kościoła sprawiła, że święta to splot poważnych i smutnych momentów związanych z pogańskim kultem zmarłych z niefrasobliwym nastrojem rzymskich obrzędów saturnalijno-noworocznych i tajemniczym charakterem przełomowej nocy wigilijnej, szczególnie silnie przemawiającym do wyobraźni.
Dawniej, w wierzeniach ludowych, noc wigilijna to moment czarów, dziwów, niesamowitych zjawisk, nadprzyrodzonych mocy i błąkających się duchów zmarłych. Wieczór to wyjątkowo osobliwy – radosny i straszny równocześnie, w którym niemożliwe staje się możliwe. Dawno, dawno temu wierzono, że wtedy właśnie otwiera się wnętrze ziemi ukazując ukryte skarby, woda w źródłach, potokach i rzekach zamienia się w wino i miód, a kwiat paproci zakwita srebrną gwiazdą. Uschnięta róża jerychońska otwiera swój kielich, pod śniegiem rozkwitają cudownie pachnące kwiaty, a drzewa owocowe w sadach pokrywają się kwieciem i jeszcze tej samej nocy wydają owoce. Biada jednak człowiekowi, który próbowałby zerwać zasłonę tajemnicy tej niezwykłej chwili. Śmiałka pochłonie źródło lub zaginie bez echa szukając kwiatu paproci. Według prastarych wierzeń, dusze przychodzące z krainy śmierci przybierają wtedy postać ptaków, zwierząt i ludzi. Stąd też w tym dniu nie wolno było nikomu odmówić gościny, a ucztą wigilijną dzielono się ze zwierzętami. Od niepamiętnych czasów kolacja wigilijna składała się z potraw postnych, stąd też dawna nazwa postnik lub pośnik. Na Litwie nazywano ją kutią lub kucją od potrawy, która stanowiła podstawę zaduszkowej uczty Słowian. Nieco później w Polsce nazywano wigilię kolendą, czyli Pańską Wieczerzą, a w miarę upływu czasu na stałe przyjęła się nazwa wigilia pochodząca od łacińskiego vigilio – czuwanie.
Do tradycji wigilijnej bardzo długo należało dopilnowanie, by do wieczerzy zasiadała parzysta liczba osób. Nieparzysta wróżyła rychłą śmierć jednego z biesiadników. Najbardziej obawiano się liczby 13, uważając ją za bardziej złowieszczą od innych. Do stołu siadano zwykle według wieku, aby jak mawiano „tymże umierać porządkiem”. Wieczerza rozpoczynała się zawsze wspólną modlitwą i do końca miała charakter uroczysty i poważny. Jeszcze w XIX wieku na wsiach kolację spożywano z jednej, pięknie ozdobionej glinianej misy, którą stawiano na opłatku. Jeżeli opłatek przykleił się do miski, wróżyło to dobry urodzaj na następny rok. O ile biesiadników musiało być do pary, o tyle liczba potraw powinna była być nieparzysta, a same potrawy składać się ze wszystkich płodów pola, sadu, ogrodu, lasu i wody. W zamożnych domach staropolskich istniał zwyczaj przyrządzania – oprócz innych potraw – dwunastu dań rybnych (na pamiątkę dwunastu apostołów). Podawano dzwonka różnych ryb – karpie, szczupaki, karasie, w przeróżnej formie. Był więc karp smażony i karp po polsku, karaś smażony i karaś w śmietanie, lin z grzybami i lin w czerwonej kapuście, szczupak po żydowsku i szczupak w sosie chrzanowym, sandacz z jajkami i sandacz w jarzynach itd. Itd., aż do dwunastu.
Zwyczaj nakazywał skosztować każdej z potraw, w przeciwnym razie tego, czego nie spróbowano, mogło zabraknąć w przyszłym roku. Na stole pod obrusem rozścielano siano przypominające miejsce narodzin Chrystusa, a obrus przystrajano gałązkami świerku. Do tak przygotowanego stołu zasiadano, gdy na niebie ukazała się pierwsza gwiazda. Ponieważ wierzono, że nieposzanowanie wigilii sprowadzić może wszelkie nieszczęścia,  odnosiło się do niej szczególnie dużo zakazów i nakazów. W wigilię należało się dokładnie umyć co zabezpieczało przed wrzodami, po porannej modlitwie potrzeć zęby czosnkiem, żeby nie bolały, a po zachodzie słońca nie wolno już było robić niczego. W czasie samej wieczerzy nie wolno było odejść od stołu, a po wieczerzy nie było mowy o jakimkolwiek sprzątaniu. W wigilię pierwszy do domu musiał wejść mężczyzna, bo kobieta przynosiła choroby, jasny dzień obiecywał, że kury będą się dobrze niosły, pochmurny – obfitość mleka, a zbita obuchem siekiery jemioła zapewniała dostatek miodu. Niechętnie w tym dniu cokolwiek pożyczano, bo kto cokolwiek ze swego domu w wigilię wydaje, ten niczego się nie dorobi. Nie cerowano i nie szyto, „żeby się nowe nie darło”, a żebracy nie chodzili po prośbie, bojąc się, że przez cały kolejny rok niczego nie dostaną. Podczas wieczerzy należało koniecznie mieć przy sobie pieniądze, a po jej zakończeniu wychodzono do sadu budząc drzewa na urodzaj. Na mnóstwo sposobów dziewczęta wróżyły sobie zamążpójście, a chłopcy ożenek. Dziewczęta wróżyły ze źdźbeł siana spod obrusa – najlepiej, gdy trafiło się zielone, bo to wróżyło rychłe zamążpójście, zwiędłe oznaczało, że na męża trzeba jeszcze trochę poczekać. Najgorsze było żółte - śmierć w staropanieństwie... Po kolacji panny wychodziły przed dom i głośno wołały, z której strony echo odpowiedziało, z tej miał przyjść mąż.
Do dzisiaj przetrwała zaledwie znikoma część tych tradycji, najczęściej zresztą przystosowana do czasów, możliwości i wygody domowników. Ale jedno nie zmieniło się na pewno - dzielenie się opłatkiem, zwyczaj nieznany w innych krajach. Opłatek tak ściśle związany jest  z Polską i tak głęboko zapadł w serce każdego Polaka, że ma znaczenie niemal mistyczne. Przez cały okres burzliwych polskich dziejów, żadne przeszkody, nawet wojny, nie powstrzymały tej przepięknej tradycji.

08.03.2012
Komentarze:
Phyllissew: 25.04.2017
wh0cd7480 SILDENAFIL CITRATE
Cesbed: 27.04.2017
Diflucan Online Florida buy cialis Buy Generic Viagra Online Pharmacy Forum Cialis 20 what\'s in fake accutane bought online? Uses For Amoxicillin Need Generic Clobetasol Drugs Buy Cialis Viagra Cerebro Lowest Price Propecia Hair cialis online pharmacy Clomid Hemorragie Canadian Drugs Cialis fluoxetine Composicion Propecia Cialis 5mg Gunstig Kaufen cialis price Baclofene Gamma Gt Canadian Drugstores viagra Order Levitra Professional Generic Progesterone No Prior Script Website Overseas Price cialis About Tadalis Sx Achat Viagra Cialis buy viagra online Buy Levitra Germany Viagra Ohne Rezept In Hamburg free zoloft with out perscription Amoxicillin Contradictions Amoxicillin And Sore Tooth online pharmacy Propecia Einnahmedauer Generique Cialis 20mg cialis quotidien 5 mg Cialis Nicht Nehmen Comprar Viagra Cialis Madrid viagra Cialis Ruckenschmerzen Cialis Eli Lilly cialis Cephalexin And Sore Throat Cialis Viagra Differenze cialis price Propecia Im Ausland Kaufen Propecia Organic online pharmacy Vendita Comprare Levitra Generico Prix Cialis Marseille cialis Free Trial Medicationsviagra Fast Isotretinoin Accutane C.O.D. On Sale viagra Tindimax Canada Canadian Pharmacy Meds cheap cialis Buy Viagra Online Without Prescription Zenegra Pills Buy viagra online pharmacy Cialis Ubers Internet Wherecan I Get Dompetidone Without Rx Buy Viagra Cialis Generico Originale Clomid Accident Fausse Couche cheap cialis Buy Alli Diet Pills Online Viagra 50 Vademecum viagra cialis Is Cephalexin A Form Of Pennicilin online accutane forum viagra Levitra Elado Cialis Journalier Prix Cheap Viagra Canadian Pharmasuticals Viagra Buy Dapoxetine Online Usa Cheap Cialis Propecia Male Fertility Baldness Cheap Flagyl In Irving prix viagra pfizer pharmacie en merignac Derniere Lit Plus Longtemps Amoxicillin Clavulanic Acid Dose In Animals cheap cialis Cialis Levitra Comprar Espana Viagra Legal Kaufen Ohne Rezept cialis Prednisone Online Pharmacy On Sale Progesterone Pills Free Doctor Consultation commander du propecia Acquistare Kamagra Sito Affidabile Costco Price For Cialis 5mg Buy Viagra Online Pharmacy To Order Prednisone Can You Get Viagra Without A Doctor viagra Cialis Omline Propecia Verschreiben buy priligy Generique Priligy En Ligne Propecia Nachteile cialis Precio De Propecia 1 Mg Sans Ordonnance Amoxicillin Pharmacie En Ligne En Germany generic cialis Cheap Viagra Pills Uk Acheter Du Xenical Pas Cher buy accutane online canada Cialis Fertilita Cialis Afecta Fertilidad generic cialis Donde Comprar Cialis Lilly Lasix Delivered Overnight cheap cialis Buy Cialis Overnight Delivery Dose Amoxicillin where to purchase orlistat How To Buy Cialis Cheap Prescription Cialis Walmart Cost canadian generic levitra By Fish Amoxicillin Le Viagra Est Il Rembourse En France kamagra paypal Buy Silagra Pills Authentic Viagra viagra Viagra Espanol Viagra Marseille buy viagra Azithromycin Part Of Keflex Family Best Personal Loans for Excellent Credit It can be hard to find a personal loan with a reasonable interest rate if your credit isnt topnotch.Nov. installment loans A month and a half later when he had been involved in a car accident he needed a transfusion and they almost refused because he had accepted money for donating blood.Representative.Cialis 20mg Online Apotheke cialis online pharmacy Efecto Kamagra
Bradleyaspet: 06.06.2017
Secure Cialis online at abject prices from accessrx.com, an online facilitator. Handle erectile dysfunction sterility when you clean Cialis online. daily cialis dosage Here are righteous regarding tips give to gain Cialis online of USA and EU, erectile dysfunction medicines, how to find Cialis online and other active information ... buy cialis generic Order Cialis from Superdrug Online Doctor. We provide a fast and discreet employment - choose between unbosom distribution and in supply pick up at a peculiar Superdrug ...
Richardmus: 06.06.2017
online prescription propecia uk propecia prescription effects of propecia 5mg propecia cheapest propecia
Derekpen: 06.06.2017
viagra oder kamagra viagra jelly kamagra kamagra jelly maui kamagra 100 chewable kamagra super review
Derekpen: 07.06.2017
kamagra jelly 100mg kamagra efervescente kamagra reviews forum kamagra price kamagra kaufen
Richardmus: 07.06.2017
rogaine or propecia side effects propecia propecia weight gain best generic propecia what is propecia
Juliansak: 08.06.2017
can you buy viagra online viagra best buy viagra best buy viagra best buy
Michaelthapy: 08.06.2017
canadian pharmacy cialis cialis for sale cialis canada generic cialis
Andrewploft: 08.06.2017
buy prednisone 50 mg prednisone side effect buy prednisone 50 mg cheap prednisone 10 mg
RonaldAnype: 08.06.2017
list of free dating sites free adult dating sites free sex dating sites free sex dating sites
WilliamVam: 08.06.2017
canadian online pharmacy online drugstore canadian pharmacies northwest pharmacy best online pharmacy
Jasondor: 08.06.2017
valtrex online cheap can i buy valtrex over the counter cheap valtrex buy valtrex without prescription
MarioNeumn: 09.06.2017
buy flagyl 500 mg where can i buy flagyl flagyl cheap online flagyl cheap online
StephenBromo: 09.06.2017
doxycycline where to buy buy doxycycline uk doxycycline buy buy doxycycline online overnight
AllenGuilt: 09.06.2017
where can i buy bactrim online order bactrim ds online bactrim and alcohol buy bactrim ds online
Lloydnuark: 09.06.2017
buy generic zithromax order zithromax online buy zithromax 500mg zithromax price
JoshuaBum: 09.06.2017
buy generic cialis online where can i buy cialis over the counter best place to buy cialis online forum where can i buy cialis over the counter
RobertHop: 10.06.2017
geodon 60 mg geodon 40 mg geodon uses geodon drug
CharlesJef: 10.06.2017
cheap kamagra oral jelly online buy kamagra oral jelly kamagra oral jelly 100mg buy kamagra oral jelly uk
Wesleyenlab: 10.06.2017
viagra online buy viagra online buy viagra cheaply buy viagra
JamesDix: 10.06.2017
viagra cheap how to order viagra from canada order generic viagra mail order viagra
Dennisunire: 10.06.2017
how to get cialis cheap cheap cialis generic online buy propecia no prescription buy propecia uk where can i buy doxycycline for my dog buy doxycycline hyclate 100mg where to buy clomid pct buy clomid online pharmacy buy cialis online in usa best place to buy cialis online forum
Jasonnut: 11.06.2017
best price on viagra viagra price cvs price of viagra at walmart cvs viagra price
Richardmoogy: 11.06.2017
buy viagra cheap online cheap generic viagra 100mg buy cheap viagra online viagra canada cheap
MiczrGes: 12.06.2017
trenbolone acetate cycle
trenbolone
<a href="http://trenbolonemix.com/">trenbolone acetate cycle </a>
buy trenbolone enanthate #33hhoogg2233
DbpxmrGes: 12.06.2017
hgh gnc
hgh injections
<a href="http://hghhormonex.accountant/">hgh before and after </a>
benefits of hgh #474788wwwwww
KevinmaP: 12.06.2017
slot free games free casino slot games no download no registration slot games free slot games christmas slot games
DzdpvbGes: 12.06.2017
serovital hgh review
hgh injections
<a href="http://hghhormonex.com/">hgh booster </a>
http://hghhormonex.com/ - hgh buy
hgh for sale at gnc #744uuryHHHss
ClintonNully: 12.06.2017
welcome bonus casino casino no deposit bonus codes free casino slot games with bonus rounds ignition casino no deposit bonus
SteveRaT: 13.06.2017
buy viagra online cheapest where can i buy viagra best place to buy generic viagra online over the counter viagra
DcxtbfGes: 13.06.2017
hgh dosage
human growth hormone online
<a href="http://hgh.space/">hgh results </a>
http://hgh.life/ - hgh
legal hgh
DduyswGes: 13.06.2017
serovital hgh side effects
hgh injections
<a href="http://hgh.life/">hgh before and after </a>
http://hghgrowthhormoness.com/ - hgh hormone
hgh pro
DvhipuGes: 13.06.2017
hgh cycle
hgh hormone
<a href="http://hghgrowthhormoness.accountant/">best hgh supplements </a>
http://hghhormonex.us/ - buy hgh
hgh dosage
DynogyGes: 13.06.2017
hgh hormone
buy hgh
<a href="http://hgh.space/">legal hgh </a>
http://hghhormonex.com/ - human growth hormone
peyton hgh
DaooyeGes: 13.06.2017
best hgh supplement
hgh buy
<a href="http://hghgrowthhormoness.us/">hgh results </a>
http://hghgrowthhormoness.accountant/ - hgh cycle
natural hgh
DjgexsGes: 13.06.2017
trenbolone sandwiches
trenbolone dosage
super trenbolone <a href="http://trenbolonex.us/">trenbolone acetate </a>
trenbolone enanthate cycle http://trenbolonemix.com/ - trenbolone dosage
trenbolone pills
DqucgsGes: 13.06.2017
buy hgh
hgh hormone
serovital-hgh dietary supplement <a href="http://hgh.life/">hgh hormone </a>
what does hgh do http://hghhormonex.us/ - human growth hormone online
hgh hormone
DlaxwtGes: 13.06.2017
hgh weight loss
hgh for women
how to get hgh <a href="http://hghgrowthhormoness.accountant/">hgh hormone </a>
side effects of hgh http://hghgrowthhormoness.us/ - hgh injections
benefits of hgh
DevuiqGes: 14.06.2017
serovital-hgh reviews
hgh buy
hgh hormone <a href="http://hghgrowthhormoness.com/">hgh injections </a>
serovital-hgh dietary supplement http://hghhormonex.com/ - hgh injections
is hgh legal
LavernUnfar: 14.06.2017
cialis cheap online cheap cialis viagra online cheap viagra and cialis cheap generic cialis
CharlesJab: 14.06.2017
cialis coupon how does cialis work cialis 5 mg for sale cialis for sale
LeonardVab: 14.06.2017
buy viagra online cheap best place to buy generic viagra online where to buy generic viagra buy generic viagra online
courtneyor: 14.06.2017
l\'idГ©e Remarquable courtneyor
BryanSed: 14.06.2017
where to buy accutane accutane buy without prescription accutane order accutane order
PeterTor: 14.06.2017
buy tadalafil 20mg price best place to buy tadalafil online buy tadalafil without prescription best place to buy tadalafil online
GregoryFup: 14.06.2017
buy cheap sildenafil citrate 100mg sildenafil citrate cheap buy cheap sildenafil citrate 100mg mail order sildenafil
Jamesvep: 14.06.2017
Gregorynig: 15.06.2017
GeorgeDox: 15.06.2017
where can i buy cytotec where can i buy cytotec where to buy cytotec online buy cytotec
Raymondblurb: 15.06.2017
viagra for sale cheap pfizer viagra for sale viagra 100mg for sale herb viagra for sale
AndreHiz: 16.06.2017
viagra sample coupon viagra manufacturer coupon 2015 free trial viagra coupon walgreens viagra coupon
MichaelRed: 16.06.2017
is it legal to buy levitra online buy levitra online cheap where can i buy levitra online buy levitra medication
Williamadvog: 16.06.2017
is it safe to order viagra online order viagra online legal order viagra online order viagra online
Hectordix: 16.06.2017
viagra pharmacy discount viagra discount cvs discount card for viagra buy discount viagra
KevinKem: 16.06.2017
VictorSiz: 17.06.2017
buy levitra now levitra cheap buy cheap levitra buy viagra levitra
LesterDot: 17.06.2017
Gregoryanymn: 17.06.2017
best place to buy generic viagra online best place to buy viagra online best place to buy viagra online buy viagra cheaper
Tyroneheeva: 17.06.2017
ChrisRic: 17.06.2017
doxycycline cheap buy doxycycline 100mg for chlamydia where to buy doxycycline over the counter where can i buy doxycycline
Jamesberty: 17.06.2017
buy amoxil buy amoxil online where can i buy amoxil buy amoxil 500 mg
Bobbylex: 17.06.2017
buy lasix 40 mg buy lasix online with mastercard lasix buy buy lasix online cheap
PedroLergy: 17.06.2017
kamagra oral jelly buy buy kamagra on line kamagra oral jelly for sale buy kamagra jelly in london
Robertelete: 18.06.2017
buy zithromax 500mg buy zithromax online where to buy zithromax buy zithromax
Idocaft: 18.06.2017
Rather amusing answer http://leebrands.tumblr.com/ http://www.sexybang.top/gal/4266.html http://posgradosupn.com/smf/index.php?topic=524109.new#new http://www.sexybang.top/gal/3577.html
FrankMix: 19.06.2017
buy cialis online safely buy cialis 5mg online where can i buy cialis buy cialis online
RandyZen: 19.06.2017
buy generic tadalafil online buy tadalafil online india buy liquid tadalafil buy tadalafil 20mg
Robertseext: 19.06.2017
Idocaft: 20.06.2017
Actually programming is nothing but its a logic, if you obtain grip on it afterward you are the master else nil. https://twitter.com/vestapugh http://gamejolt.com/games/rexuiz-fps/250380 http://mishushinavoq.tumblr.com/ https://twitter.com/suhanovpanfil
RonaldBof: 20.06.2017
safe place to buy propecia online where to buy propecia buy generic propecia online buy propecia cheap online
RobertTor: 20.06.2017
buy prednisone online without prescription buy prednisone online without prescription prednisone where to buy prednisone for dogs buy online uk
RichardSkite: 22.06.2017
viagra for sale in canada herbal viagra for sale viagra pills for sale pfizer viagra for sale
DonaldSenry: 22.06.2017
how to buy cialis buy cialis 10mg where to buy cialis online buy cheapest cialis
AndrewPhisp: 22.06.2017
how to get cheap cialis cheap cialis online order cialis online cheap cheap canadian cialis
MatthewCig: 22.06.2017
cialis 5mg price comparison cialis price walgreens cialis 5mg price cialis 5mg price
TimmyFup: 22.06.2017
cheap viagra for sale buy viagra cheap cheap viagra pills online viagra online cheap
GeraldUsali: 22.06.2017
buy viagra online buy viagra online no prescription buy viagra without a doctor prescription buy viagra online reviews
TracySwity: 23.06.2017
wh0cd346519 buy viagra
Aaronapora: 25.06.2017
Idocaft: 27.06.2017
no sГ© que aquГ­ y decir esto se puede http://www.sexybang.top/gal/3101.html http://gamejolt.com/games/rexuiz-fps/250380 http://www.sexybang.top/gal/2090.html http://www.sexybang.top/
Twój komentarz:
kod bezpieczeństwa
Ankieta
Czy popierasz projekt dwukadencyjności władzy wójtów, burmistrzów i prezydentów miast w samorządach lokalnych
| | | |