U starszej osoby nie każda zmiana w zachowaniu jest naturalną konsekwencją wieku. Nie zawsze jednak wiadomo, co jest przyczyną i do kogo zwrócić się o pomoc. Tymczasem właśnie wtedy rozpoczyna się rola specjalisty - geriatry, który popatrzy na zdrowie seniora jako całość, a nie przez pryzmat tylko jednej choroby.
– Tata ostatnio znowu się przewrócił. – Mama coraz częściej zapomina o lekach. – Babcia przestała wstawać z łóżka. Takie rozmowy w wielu rodzinach stają się początkiem trudnych decyzji. Nie zawsze jednak wiadomo, do jakiego specjalisty zwrócić się o pomoc. Tymczasem wiele z tych problemów można omówić podczas specjalistycznej konsultacji, zanim doprowadzą do poważniejszego pogorszenia zdrowia. Nie każda zmiana u osoby starszej jest naturalną konsekwencją wieku. Osłabienie, problemy z pamięcią czy przyjmowanie wielu leków jednocześnie to sygnały, których nie warto lekceważyć. W wielu przypadkach właśnie wtedy rozpoczyna się rola specjalisty, który popatrzy na zdrowie seniora jako całość, a nie przez pryzmat jednej choroby. Najczęściej decyzji o wizycie w poradni geriatrycznej nie podejmuje sam senior. Robią to jego dzieci, wnuki albo najbliżsi opiekunowie. Pojawiające się objawy mogą świadczyć o rozwijającej się chorobie, nieprawidłowo dobranym leczeniu, niedoborach żywieniowych albo działaniach niepożądanych przyjmowanych leków. – Im wcześniej uda się znaleźć przyczynę, tym większa szansa na zachowanie samodzielności – tłumaczy lek. Adam Smołucha, specjalista chorób wewnętrznych i geriatrii z Centrum Zdrowia Tuchów.
Jednym z największych wyzwań współczesnej medycyny jest dziś opieka nad pacjentami zmagającymi się z kilkoma chorobami jednocześnie. Nadciśnienie, cukrzyca, niewydolność serca, choroby zwyrodnieniowe stawów, osteoporoza czy zaburzenia pamięci często występują równocześnie. Każda kolejna konsultacja to nowe zalecenia i recepty. Po czasie okazuje się, że senior przyjmuje kilkanaście różnych preparatów dziennie. Część z nich nadal jest niezbędna, inne wymagają zmiany dawkowania, a niektóre po ponownej ocenie okazują się zbędne lub niekorzystnie oddziałują z pozostałymi lekami. Dlatego podczas wizyty geriatrycznej lekarz analizuje cały proces leczenia. Ocenia również farmakoterapię, sprawność fizyczną, stan odżywienia, pamięć, samodzielność i codzienne funkcjonowanie pacjenta. Celem jest poprawa jakości życia i zachowanie niezależności.
W gabinecie lekarskim senior zwykle opowiada o bólu, duszności czy problemach z ciśnieniem. Rodzina widzi znacznie więcej. Zauważa, że lodówka pozostaje pełna. Widzi też, że coraz częściej mylą się terminy wizyt lekarskich, a tabletki pozostają nietknięte albo są przyjmowane podwójnie. Do poradni geriatrycznej wielu pacjentów trafia dopiero po hospitalizacji lub kolejnym upadku. Tymczasem największe korzyści przynosi konsultacja przeprowadzona wtedy, gdy pojawiają się pierwsze, niepokojące sygnały. Geriatra nie jest lekarzem „ostatniej szansy”. Pomaga zachować sprawność, uporządkować leczenie i ograniczyć ryzyko następnych problemów. W Centrum Zdrowia Tuchów ma to dodatkowe znaczenie, ponieważ Poradnia Geriatryczna współpracuje z Oddziałem Chorób Wewnętrznych z Pododdziałem Geriatrii. Dzięki temu pacjent wymagający dalszej diagnostyki lub leczenia może korzystać z opieki doświadczonego zespołu w jednym miejscu. Czasami wystarczy jedna konsultacja, aby zmienić dawkowanie leków, zlecić dodatkowe badania czy rozpocząć rehabilitację, która pozwoli seniorowi dłużej zachować samodzielność. Bo troska o zdrowie osoby starszej zaczyna się wtedy, gdy rodzina dostrzega zmiany i postanawia je wyjaśnić, zamiast uznać za nieunikniony skutek wieku.