Tradycja

Większość z nas ma zapewne świadomość, że mieszkamy w mieście wyjątkowym, nie każdy jednak potrafi określić na czym ta wyjątkowość właściwie polega. Nie stanowi o niej np. zły stan nawierzchni tarnowskich ulic - od Dębicy do Gorzowa Wielkopolskiego dziury w asfalcie są i nikogo specjalnie nie dziwią.

Z innych cech wyróżnia Tarnów może położenie na styku dwóch krain geograficznych (Pogórza Karpackiego i Kotliny Sandomierskiej) tworzące znakomite warunki ekspozycyjne miasta oraz zespół zabytkowy historycznego centrum miejskiego. Naszym zdaniem jednym z głównych wyróżników Tarnowa jest też jego kilkusetletnia historia, która nadaje mu rys indywidualny i czyni z niego miejsce niepowtarzalne.

Wychodząc z tego założenia chcielibyśmy przybliżyć niektóre wydarzenia z przeszłości miasta - czasem zapomniane, czasem znane słabiej, bądź tylko wąskiej grupie zainteresowanych. Stąd np. narodził się pomysł "Tarnowskich kronik", w których Marek Trusz przypominał będzie większe i mniejsze zdarzenia, czasem zupełnie małe epizody, które naszym zdaniem w jakimś stopniu oddają specyfikę i określają charakter tego miejsca. Może pozwoli to lepiej poznać a może i lepiej zrozumieć miasto w którym przyszło nam mieszkać.

Łowczówek - Legionowa Wigilia w okopach

W grudniu 1914 roku wojska austriackie i I Brygada Legionów pod Łowczówkiem stoczyły z Rosjanami bitwę, w której zginęło 128 legionistów, ponad 300 zostało rannych, niektórzy dostali się do niewoli. Była to ostatnia bitwa pierwszego roku wielkiej wojny. Po niej front ustabilizował się do maja następnego roku. czytaj dalej...

Tarnowski "Październik 1956"

Październik 1956 roku kojarzy się najczęściej z wydarzeniami w Poznaniu i na Węgrzech, powrotem do władzy Władysława Gomułki, wizytą Chruszczowa i realną groźbą radzieckiej interwencji. Tarnów także jednak przeżył wówczas swoją październikową odwilż. Skala zmian w mieście nie tylko z nazwy była rewolucyjna. Dobrym symbolem rozbudzonych i zawiedzionych nadziei może być nazwa ulicy Polskiego Października, którą uchwalono w grudniu 1956, a później szybko znikła z krajobrazu Tarnowa, tak, że dzisiaj prawie nikt nie pamięta, gdzie się znajdowała. czytaj dalej...

Pamiętny sierpień w Tarnowie

Wbrew obiegowym opiniom polski sierpień roku 1980 nie minął w Tarnowie spokojnie, robotnicze protesty, na niewielką skalę, organizowano w Zakładach Mechanicznych, "Azotach" oraz "Tamelu". W Tarnowie, podobnie jak we wszystkich polskich miastach, zakładano struktury nowego Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego "Solidarność". Część jego twórców miała za sobą opozycyjną działalność w latach 70. Dwa miesiące później przyjechał do Tarnowa Lech Wałęsa z grupą czołowych działaczy ówczesnej "Solidarności". czytaj dalej...

Tarnów - wspólny dom Polaków i Żydów

Przez kilkaset lat Tarnów był wspólnym domem Polaków i Żydów. Pierwsze rodziny żydowskie osiedliły się w mieście i regionie tarnowskim w XV wieku. W epoce zaborów Tarnów był czwartym w Galicji miastem pod względem liczby żydowskich mieszkańców, a pierwszym pod względem procentowym. W 1939 roku 45 % mieszkańców Tarnowa było Żydami, dziś pozostały jedynie ślady ich obecności w mieście - bima starej synagogi, cmentarz żydowski, budynek łaźni, czy mezuzy na odrzwiach kamienic w starej części Tarnowa. czytaj dalej...

Przemilczana ucieczka więźniów

1 lipca 1945 roku miała miejsce największej w historii tarnowskiego zakładu karnego ucieczki więźniów. Nocą, bez jednego wystrzału, uwolniono z więzienia przy ulicy Konarskiego 35 osób, w większości żołnierzy Armii Krajowej, aresztowanych z powodów politycznych. W przygotowaniu i organizacji ucieczki pomagali również niektórzy pracownicy więzienia. Była to jedna z największych ucieczek z więzień na terenie Małopolski. Mimo to, przez wiele lat, o akcji w Tarnowie niewiele mówiono i pisano. czytaj dalej...

Wojciech Bandrowski (1867 - 1870)

Kiedy 18, 26 i 28 marca 1867 roku odbyły się pierwsze wybory rady miejskiej w Tarnowie w gronie 35 rajców znalazł się m.in. doktor, prawdopodobnie prawa, Wojciech Bandrowski. czytaj dalej...

Feliks Jarocki (1870 - 1873)

Urodził się w Kołaczycach koło Jasła w roku 1824. W Tarnowie ukończył gimnazjum, studia prawnicze odbył na uniwersytecie w Krakowie, kończąc je tytułem doktora obojga praw. czytaj dalej...

Klemens Rutowski (1873 - 77)

Urodził się w rodzinie ziemiańskiej we wsi Wola Rafałowska w roku 1807. Kształcił się w gimnazjum w Rzeszowie, następnie we Lwowie. Tam też studiował prawo, ale studiów nie ukończył. czytaj dalej...

Aleksander Wisłocki (1877 - 1884)

Kolejny burmistrz Tarnowa, o którym niewiele wiadomo. Był prawnikiem (notariuszem), pochodził z rodziny szlacheckiej, urodził się w roku 1820, nie znamy jednak ani miejsca jego urodzenia, niewiele wiadomo o jego rodzinie, nie wiemy nawet kiedy pojawił się w Tarnowie. czytaj dalej...

Jan Witold Rogoyski (1884 - 1906)

Najdłużej, bo przez 23 lata, sprawujący urząd burmistrz Tarnowa. Urodził się 3 czerwca 1841 roku w Lubli, naukę pobierał najpierw w ojcowskich dworach w Lubli i w Łękach, później, od 1849 roku, uczęszczał do gimnazjum w Tarnowie, od 1851 roku uczył się we Lwowie. Miał być wojskowym - Ojciec w 1852 wysłał go do Cesarskiej Akademii Wojskowej. czytaj dalej...

Tadeusz Tertil (1907 - 1923)

Urodził się 7 września 1864 roku w Sanoku. Po śmierci rodziców przyszłego burmistrza wychowywała ciotka - siostra matki. Po ukończeniu gimnazjum Tadeusz Tertil wstąpił do seminarium duchownego w Przemyślu, ale po roku zrezygnował ze studiów teologicznych i zaczął studiować prawo na uniwersytecie we Lwowie. Ukończył je z tytułem doktora praw. czytaj dalej...

Janusz Rypuszyński (1923 - 1926)

Urodził się 5 maja 1848 roku we Lwowie. W rodzinnym mieście ukończył studia w Akademii Technicznej we Lwowie, później studiował w Wiedniu. Pracował jako inżynier budowlany przy budowie linii kolejowych, m.in. z Tarnowa do Leluchowa. czytaj dalej...

Julian Kryplewski (1926 - 1929)

Urodził się w Tarnowie 15 lutego 1877 roku. Ojciec - Andrzej Kryplewski - przybył do Tarnowa z Wojnicza. Przyszły burmistrz w Tarnowie ukończył gimnazjum, a po maturze rozpoczął studia prawnicze na Uniwersytecie Jagiellońskim. czytaj dalej...

Michał Skowroński (1929 - 1930)

Urodził się 3 września 1873 roku w Kolbuszowej. Uczył sie w gimnazjum w Rzeszowie, pźniej studiował prawo na Uniwersytecie Jagiellońskim. Po studiach Michał Skowroński rozpoczął pracę w sądzie w Gorlicach, był także radnym tego miasta. W 1907 roku przeniósł się z rodziną do Tarnowa i rozpoczął pracę jako prokurator. czytaj dalej...

Adam Marszałkowicz (1930 - 1934)

Urodził się w rodzinie ziemiańskiej 30 października 1896 roku, we wsi Stronie w powiecie limanowskim. Rodzina przeniosła się stamtąd do Nowego Sącza, a następnie do Lwowa. Młody Adam Marszałkowicz był skautem, a w 1914 roku jako ochotnik do kompanii skautowej Legionu Wschodniego, później był żołnierzem II Brygady Legionów Polskich. czytaj dalej...

| | | |